karadoller.com

Aydın
Karadöller

Işığın biçime, biçimin anlama dönüştüğü yerde.

Yazılar & Denemeler

Üzerine yazdıklarım.

Arşiv, Hafıza ve Gelecek
N°33Bellek & Tarih

Arşiv, Hafıza ve Gelecek

Fotoğraf Üzerine Ortak Endişem ve Ortak Çağrım — Aydın Karadöller

Belge Denen Şey
N°32Fotoğraf Felsefesi

Belge Denen Şey

Bana bir fotoğraf uzatıyorlar, “işte belge, işte kanıt” diyorlar. Kırk yıldır fotoğraf çekerim; bu cümleyi her duyduğumda içimde bir şey duraksar. Çünkü ben o kareyi nasıl kurduğum...

Bir Fotoğraf Gerçekten Ne Satar?
N°31E-ticaret & UX

Bir Fotoğraf Gerçekten Ne Satar?

Ürünü mü, yoksa o ürüne bakarken içimizde uyanan ihtimali mi?

Biraz Olgunlaş
N°30Toplum

Biraz Olgunlaş

Bir otelde bir adam var, elinde yazamadığı bir senaryo. 1941, Hollywood. Adı Barton Fink; kendine sıradan insanın yazarı der, işçilerden, emekçilerden söz eder, kendini onların söz...

Fotoğraf Belge Değil, Tanıklıktır
N°29Bellek & Tarih

Fotoğraf Belge Değil, Tanıklıktır

Magnum Üzerine Bir Deneme

Fotoğrafın Vitriviyusu
N°28Fotoğraf Felsefesi

Fotoğrafın Vitriviyusu

Aydın KaradöllerGeçen akşam mimar bir dostumu ziyarete gittim. Söz, iki ayrı zanaat gibi görünen işlerimizin aslında aynı temele yaslandığına, aynı ilkelerle yürüdüğüne geldi. Sohb...

Mimari Fotoğraf Bir Bakıştır
N°27E-ticaret & UX

Mimari Fotoğraf Bir Bakıştır

MİMARİ FOTOĞRAF BİR BAKIŞTIR

Moda, En Dürüst Yalan
N°26E-ticaret & UX

Moda, En Dürüst Yalan

Kırk yılı aşkın süredir fotoğraf çekiyorum, ama hiç moda çekmedim. Tekstil çektim; iç çamaşırı, abiye, nice giysi. Ama moda çekmedim ve bu ikisi aynı şey değil.

Neden Fotoğraf Çekiyoruz
N°25Fotoğraf Felsefesi

Neden Fotoğraf Çekiyoruz

Ya "ben" dediğim şey, hiçbir zaman tek başına bir ben değilse?

Portre Fotoğrafı, Kurgu Sendedir
N°24E-ticaret & UX

Portre Fotoğrafı, Kurgu Sendedir

PORTRE FOTOĞRAFI, KURGU SENDEDİR

Yapıyı Değil Vaadi Satmak
N°23E-ticaret & UX

Yapıyı Değil Vaadi Satmak

YAPIYI DEĞİL VAADİ SATMAK

Doğru Açı, Alıcının Açısıdır
N°22E-ticaret & UX

Doğru Açı, Alıcının Açısıdır

DOĞRU AÇI, ALICININ AÇISIDIR

`r`n
Görünmeyen Makas
N°21Fotoğraf Felsefesi

Görünmeyen Makas

Heartfield'dan bugüne fotomontajın izinde: Fotoğrafın görünmeyen makası, kurgu ile gerçeklik arasındaki sınırı nasıl belirliyor?

Ders Doğru, Hoca Uydurma
N°20İmge & İktidar

Ders Doğru, Hoca Uydurma

Baudrillard, simülasyon ve yapay zeka: Simülakrın yeni çağında otoriteler nasıl inşa ediliyor?

Göz Görmez, Bellek Görür
N°19Fotoğraf Felsefesi

Göz Görmez, Bellek Görür

Göz yalnızca ışığı toplar; gören, hatırlayan bir zihindir. Algı, bellek ve beynin görüntü kurması üzerine bir fotoğraf felsefesi denemesi.

Fotoğrafı Sözlüklerde Aradım
N°18Fotoğraf Felsefesi

Fotoğrafı Sözlüklerde Aradım

Kamera karanlık bir oda, deklanşör bir kapı mandalı, banyo ise bir doğum yeri. Fotoğrafın sözcük ailesini sözlükte aradım; ne kadar çok şey saklamış.

Fotoğrafın Bize Söylediği En Büyük Yalan
N°17Fotoğraf Felsefesi

Fotoğrafın Bize Söylediği En Büyük Yalan

Gördüğümüz dünya değil, beynimizin kurduğu bir yansıma. Merleau-Ponty'den Barthes'a, Sontag'dan Berger'e: fotoğrafın çifte yanılsaması.

Fotoğraf Bir Yanılsamadır
N°01Fotoğraf Felsefesi

Fotoğraf Bir Yanılsamadır

"Fotoğraf yalan söylemez" deriz. Ama bu cümle doğru değil, ya da en azından yüzeysel bir doğru. Fotoğraf, gerçeği kaydetmez. Gerçeğin belirli bir anda, belirli bir açıdan, belirli bir kadrajla yeniden inşasını yapar.

Görsel Okuryazarlık
N°02Fotoğraf Felsefesi

Görsel Okuryazarlık

Okuryazarlık kelimesi bize hep metni çağrıştırır: harfleri, kelimeleri, cümleleri. Ama içinde yaşadığımız dünya giderek daha fazla görsellerle konuşuyor. Peki bu görselleri ne kadar okuyabiliyoruz?

Işık ve Form
N°03Fotoğraf Felsefesi

Işık ve Form

Işığı fotoğraflamıyoruz aslında. Işığın nesnelerle ilişkisini fotoğraflıyoruz. Ve bu ilişki, formun kendisinden daha çok şey söyler çoğu zaman.

Anlambilim ve Fotoğraf
N°04Görsel Ekonomi

Anlambilim ve Fotoğraf

Her fotoğraf bir ifadedir. Ama neyin ifadesi? Bu soru, anlambilimin fotoğrafa baktığı yerden başlıyor ve cevabı hiç de basit değil.

Görünmeyen Tarih
N°05İmge & Hafıza

Görünmeyen Tarih

Geçmiş, yaşandığı an mı biter yoksa kaydedildiği an mı başlar? Fotoğrafın dondurduğu kareler ile medyanın görünmez kıldığı gerçekler arasında toplumsal belleğimizin nasıl inşa edildiğini sorgulayan bir yolculuk.

Acının Fotoğrafları
N°06İmge & İktidar

Acının Fotoğrafları Neden Pulitzer Kazanır?

Bir fotoğraf dünyayı değiştirebilir mi, yoksa yalnızca dünyanın değişmeyen acılarını mı görünür kılar?

İki Yenilgi Dört Kuşak
N°07Toplum & Tarih

İki Yenilgi, Dört Kuşak

Bir kuşağı anlamak için bence o kuşaktan başlamamak gerek. Önce içine doğduğu dünyaya bakmak lazım. O yüzden gel X'ten Y'den değil, çok daha geriden başlayalım.

İmgelerin İmparatorluğu
N°08İmge & İktidar

İmgelerin İmparatorluğu

"Tarih boyunca en büyük yatırımlar ordulara değil, imgelere yapıldı. Çünkü silah korku üretir, imge ise inanç. Silah itaat ettirebilir, imge ise gönüllü bağlılık yaratabilir."

Üç Beden Üç İmge Üç Meta
N°09İmge & Meta

Üç Beden, Üç İmge, Üç Meta

İnsan toplulukları yalnızca fikirler etrafında örgütlenmez; simgeler etrafında da örgütlenir. Her toplum, ortak hafızasını görünür kılacak bedenler seçer.

Kadın Bedeni
N°10Görsel Ekonomi

Kadın Bedeni: İktidarın ve Piyasanın Metası

"Beden her zaman siyasi bir alan olmuştur. Peki ya o bedenin imgesi?"

Parktan Geçerken
N°11E-ticaret & UX

Parktan Geçerken Neden Çimlere Bastım

Geçen gün yeni yapılmış bir parkın içinden geçiyordum. Yürüyüş yolları özenle tasarlanmıştı. Buna rağmen önümde yürüyen insanların büyük bölümü o yolları kullanmıyordu.

Hegel'den Fotoğrafın Ontolojisine
N°12Fotoğraf Felsefesi

Hegel'den Fotoğrafın Ontolojisine

Hegel fotoğraf makinesinin icat edilmesinden önce öldü. Ama yazdıkları, fotoğrafı yüz elli yıl sonra anlamaya çalışanlar için hâlâ en verimli başlangıç noktalarından birini sunuyor.

Masanın Kenarındaki Sandalye
N°13Fotoğraf Felsefesi

Masanın Kenarındaki Sandalye

Bir masa hayal ediyorum. Üstünde bir Hasselblad, birkaç kontak baskı, kenarda Hegel'in Estetik'i. Etrafında, benden önce imge üzerine düşünmüş insanlar.

İmgenin Doğuş Anı
N°14Fotoğraf Felsefesi

İmgenin Doğuş Anı

Elimde bir makine var. Kırk yıldır bu makineyle çalışıyorum. Ama "imge nerede doğar?" sorusuna hâlâ net bir cevabım yok. Bu beş diyalog, o sorunun peşinden yapılan bir düşünce egzersizdir.

Hatırladığımız Tarih
N°15İmge & Kolektif Bellek

Hatırladığımız Tarih mi, Bize Hatırlatılan mı?

Geçmiş, yaşandığı an mı biter yoksa kaydedildiği an mı başlar? Fotoğrafın dondurduğu kareler ile medyanın görünmez kıldığı gerçekler arasında toplumsal belleğimizin nasıl inşa edildiğini sorgulayan bir yolculuk.

Estetik Üzerine Düşünmek
N°16Fotoğraf Felsefesi

Estetik Üzerine Düşünmek

Fotoğraf estetiği üzerine yazmaya başlamadan önce, önce estetiğin kendisi üzerine düşünmek gerekiyor. Çünkü estetik çoğu zaman yalnızca sanatçının işiymiş gibi ele alınır.